Windows 11 varsayılan ayarlarıyla kurulduğunda Microsoft’a oldukça fazla veri gönderiyor: tanılama verileri, konum, arama geçmişi, reklam kimliği… Bunların tamamını kapatmak mümkün ama tek tek ayarlara girmek yerine bu araçlar işi çok daha hızlı yapıyor.
Neden Gizlilik Önemli?
Kişisel verilerin nasıl kullanıldığını bilmemek rahatsız edici. Reklam profili oluşturulmak istemiyorum, kullanım alışkanlıklarım üçüncü taraflarla paylaşılmasın istiyorum. Bu araçları kendi bilgisayarımda uyguladım ve nelerin değiştiğini gördüm.
1. O&O ShutUp10++
Bu araç Windows gizlilik ayarlarını tek ekranda gösteriyor ve tek tıkla değiştirmenizi sağlıyor. Telemetri, Cortana, reklam kimliği, konum servisleri, uygulama izinleri — hepsi burada. “Recommended settings only” seçeneği yeni başlayanlar için güvenli bir başlangıç noktası. Ücretsiz, kurulum gerektirmiyor (portable).
2. W10Privacy (W11 de destekliyor)
W10Privacy ShutUp10’a benzer ama daha fazla seçenek sunuyor. Her ayarın ne yaptığını açıklayan detaylı bilgiler var. Gelişmiş kullanıcılar için daha uygun — yanlış ayarı kapatırsanız sistem sorunları yaşayabilirsiniz, bu yüzden ne yaptığınızı bilmeniz gerekiyor.
3. uBlock Origin (Tarayıcı Eklentisi)
Reklam engelleyiciler sadece reklamları değil, izleme scriptlerini de engelliyor. uBlock Origin açık kaynak, hafif ve en etkili seçenek. Firefox veya Brave ile kullandığımda izleme isteklerinin sayısı dramatik biçimde düşüyor.
4. Privacy Badger
EFF (Electronic Frontier Foundation) tarafından geliştirilen bu tarayıcı eklentisi davranışsal analiz yapıyor: sizi takip eden tracker’ları otomatik öğreniyor ve engelliyor. uBlock Origin ile birlikte kullanmak mantıklı — farklı yaklaşımlar olduğu için tamamlayıcı.
5. Bitwarden
Güçlü, benzersiz şifreler kullanmak gizlilik ve güvenliğin temelidir. Bitwarden açık kaynaklı, ücretsiz, çoklu platform şifre yöneticisi. Tarayıcı eklentisi ve mobil uygulama ile tam entegrasyon sağlıyor. Sunucu kodu açık kaynak olduğu için güvenilirliği tartışmaya az açık.
6. ProtonVPN (Ücretsiz Plan)
ProtonVPN‘ın ücretsiz planı bant genişliği limiti yok ama sunucu seçimi kısıtlı (3 ülke). Gizlilik politikası sağlam, İsviçre merkezli, açık kaynak. Ücretsiz VPN konusunda güvenilirlik açısından en iyi seçeneklerden biri.
7. SimpleWall
SimpleWall Windows güvenlik duvarı için gelişmiş bir arayüz. Hangi programların internete eriştiğini görebilir, şüpheli bağlantıları kesebilirsiniz. Geliştirici olmayan kullanıcılar için biraz teknik ama gizlilik konusunu ciddiye alanlar için güçlü bir araç.
8. Portmaster
Portmaster uygulama bazlı ağ izleme ve engelleme yapıyor. Hangi uygulamanın nereye bağlandığını gerçek zamanlı gösteriyor. DNS üzerinden reklam ve tracker engelleme de dahil. Kurulum gerektiriyor ama görsel arayüzü kullanımı kolaylaştırıyor.
9. Eraser (Güvenli Dosya Silme)
Normal silme işlemi dosyayı kurtarılabilir halde bırakıyor. Eraser dosyaları birden fazla kez üzerine yazarak gerçek anlamda siliyor. Eski bir bilgisayarı satmadan veya bağışlamadan önce disk üzerindeki verileri temizlemek için kullanıyorum.
10. DNS over HTTPS (Tarayıcı Ayarı)
Bu bir program değil ama önemli bir ayar. DNS sorgularınız varsayılan olarak şifresiz gidiyor — internet servis sağlayıcınız hangi sitelere girdiğinizi görebiliyor. Firefox ve Chrome’da Ayarlar → Gizlilik → DNS over HTTPS seçeneğini aktif edin. Cloudflare (1.1.1.1) veya NextDNS kullanabilirsiniz. Ücretsiz, kurulum gerektirmiyor.
Hangi Araçla Başlamalı?
Hepsini birden kurmaya gerek yok. Önce şu üçünü yapın:
- O&O ShutUp10++ ile Windows telemetrisini azaltın
- Tarayıcınıza uBlock Origin ekleyin
- DNS over HTTPS’yi etkinleştirin
Bu üç adım bile gizlilik açısından önemli bir fark yaratıyor.
Sonuç
Tam gizlilik diye bir şey yok ama riski azaltmak mümkün. Bu araçlar Microsoft’un, reklamcıların ve internet servis sağlayıcılarının topladığı veriyi önemli ölçüde kısıtlıyor. Hepsini birden kurmak zorunda değilsiniz — ihtiyacınıza göre başlayın ve zamanla genişletin.
