Debian 12

Debian, 1993’ten bu yana topluluk tarafından geliştirilen bağımsız ve köklü bir Linux dağıtımıdır. Kararlı (Stable), Test (Testing) ve Kararsız (Unstable/Sid) dallarıyla farklı risk toleranslarına hitap eder; Stable dalı kapsamlı test sürecinden geçmiş, güvenilir paketler içerir. x86, x86-64, ARM, MIPS ve diğer birçok mimariyi destekler. Debian, Ubuntu ve Linux Mint gibi pek çok dağıtımın temelini oluşturur. Tamamen ücretsiz ve açık kaynaklıdır.

Temel Özellikler

• 50.000’den fazla paket içeren geniş yazılım arşivi (main, contrib, non-free)
• apt ve dpkg paket yönetimi; depo tabanlı yazılım kurulum ve güncelleme
• Kararlı sürümler için uzun vadeli güvenlik güncellemesi (LTS)
• GNOME, KDE Plasma, Xfce, LXDE, MATE ve diğer masaüstü seçenekleri
• Sunucu, masaüstü, NAS ve gömülü sistem kullanımına uygunluk
• Non-free firmware deposuyla Bookworm’dan itibaren donanım sürücü kolaylığı
• systemd ve sysvinit önyükleme seçenekleri
• Flatpak ve Snap paket desteği ek depo olarak

Debian’da paket nasıl kurulur?

Paket kurmak için sudo apt install paketadi komutunu kullanın. Paket araması yapmak için apt search anahtar-kelime komutunu çalıştırın. Sistemi güncellemek için önce sudo apt update ile depo listelerini yenileyin, ardından sudo apt upgrade ile kurulu paketleri güncelleyin. .deb dosyasını kurmak için sudo dpkg -i dosya.deb ardından sudo apt install -f ile eksik bağımlılıkları tamamlayın. Non-free depodan firmware veya sürücü kurmak için /etc/apt/sources.list dosyasına non-free non-free-firmware bileşenlerini ekleyin.

Debian sürüm yükseltme (Bullseye’den Bookworm’a) nasıl yapılır?

Önce mevcut sistemi tamamen güncelleyin: sudo apt update && sudo apt upgrade && sudo apt full-upgrade. Ardından /etc/apt/sources.list ve /etc/apt/sources.list.d/ içindeki tüm “bullseye” referanslarını “bookworm” olarak değiştirin. Paket listelerini yenileyin: sudo apt update. Yükseltmeyi başlatın: sudo apt full-upgrade. İşlem sırasında yapılandırma dosyası farkları sorulduğunda genellikle “Paket sürümünü koru” seçeneğini tercih edin. Yükseltme sonrası sistemi yeniden başlatın ve cat /etc/debian_version ile sürümü doğrulayın.

Debian’da Wi-Fi veya GPU sürücüsü kurulmuyor ne yapmalı?

/etc/apt/sources.list dosyasında non-free non-free-firmware bileşenlerinin eklendiğini kontrol edin ve sudo apt update ile listeyi yenileyin. Firmware paketini kurmak için sudo apt install firmware-linux firmware-linux-nonfree komutunu çalıştırın. Broadcom Wi-Fi için sudo apt install firmware-brcm80211, Intel Wi-Fi için firmware-iwlwifi paketini kurun. NVIDIA GPU için sudo apt install nvidia-driver komutunu kullanın. Değişikliklerin etkili olması için sistemi yeniden başlatın.

Debian alternatifleri

Ubuntu, Debian tabanlı ancak daha sık güncellenen ve hazır sürücü desteğiyle daha kolay kurulum sunan bir dağıtımdır; masaüstü kullanımında Debian’dan daha yaygındır.
Linux Mint, Debian ve Ubuntu’ya dayanan, Windows geçişi için önerilen kullanıcı dostu bir masaüstü dağıtımıdır.
Fedora, RPM tabanlı ve RHEL ekosistemiyle ilişkili, Debian’a alternatif güncel paket ortamı sunar.