Dosya sıkıştırma programı seçimi kulağa basit geliyor ama yanlış tercih zaman içinde can sıkabilir: reklam pencereleri, lisans uyarıları, desteklenmeyen formatlar. Bu üçünü yıllarca kullandım; her birinin kendine özgü yeri var.
Hızlı Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | 7-Zip | WinRAR | PeaZip |
|---|---|---|---|
| Lisans | Açık kaynak (ücretsiz) | Shareware (40 günlük deneme) | Açık kaynak (ücretsiz) |
| 7Z desteği | Tam (kendi formatı) | Okuma var, yazma yok | Tam |
| RAR desteği | Sadece açma | Tam (kendi formatı) | Açma var |
| Sıkıştırma oranı | Çok iyi | İyi | İyi |
| Arayüz | Minimal/eski | Modern | Modern |
| Kaynak kullanımı | Düşük | Orta | Orta |
| Desteklenen format sayısı | Yüksek | Orta | Çok yüksek |
7-Zip
7-Zip benim varsayılan tercihim. Tamamen ücretsiz, reklamsız, açık kaynak. Igor Pavlov tarafından tek başına geliştiriliyor ve hâlâ aktif — bu küçük ama önemli bir ayrıntı.
Sıkıştırma Performansı
Kendi 7Z formatını kullandığınızda sıkıştırma oranı rakiplerin üzerinde. LZMA2 algoritmasıyla büyük dosyaları sıkıştırdığımda ZIP’e kıyasla %15-30 daha küçük boyut elde ediyorum. Ama bu extra sıkıştırma zaman maliyeti getiriyor — yavaş.
Artıları
- Tamamen ücretsiz, lisans sorunu yok
- 7Z formatında en iyi sıkıştırma oranı
- Komut satırı desteği mükemmel — otomasyonda kullanışlı
- Şifreleme (AES-256) dahil
- Hafif, az kaynak tüketiyor
Eksileri
- Arayüz 2000’lerin ortasından kalma hissettiriyor
- RAR arşivi oluşturamıyor (sadece açabiliyor)
- Dosya yöneticisi olarak kullanılabilir ama çok primitif
WinRAR
WinRAR‘ı lisanssız kullanan çoğu insan 40 günlük deneme uyarısını görmezden geliyor ve program çalışmaya devam ediyor — bu teknik olarak yasadışı ama pratikte yaygın. Lisans fiyatı yıllık değil, bir kerelik ödeme.
Artıları
- RAR formatında en iyi deneyim (kendi formatı)
- Hasarlı arşiv onarma özelliği
- Parçalı arşiv (multi-volume) oluşturma
- Modern, kullanımı kolay arayüz
- Güçlü şifreleme seçenekleri
Eksileri
- Tam ücretsiz değil — 40 gün deneme, sonra lisans gerekiyor
- 7Z formatında yazma desteği yok
- RAR formatı tescilli — başkalarına gönderdiğinizde onların da WinRAR’a ihtiyacı var
PeaZip
PeaZip en az bilinen ama belki de en kapsamlı seçenek. 200’den fazla arşiv formatı destekliyor. Giorgio Tani tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir proje.
Artıları
- Desteklenen format sayısı açısından rakipsiz (RAR5, 7Z, ZIP, TAR, ISO ve çok daha fazlası)
- Modern, temiz arayüz
- Tamamen ücretsiz ve açık kaynak
- Güvenli dosya silme, şifreleme dahil
- Taşınabilir (portable) sürüm mevcut
Eksileri
- 7-Zip kadar iyi optimize edilmemiş, bazen daha yavaş
- Bazı özelliklerin menüde bulunması can sıkabiliyor
Sıkıştırma Testi (Örnek Sonuçlar)
1 GB karma dosya koleksiyonunu sıkıştırırken gözlemlediğim sonuçlar (yaklaşık değerler):
| Program | Format | Sonuç Boyutu | Süre |
|---|---|---|---|
| 7-Zip | 7Z (Ultra) | ~620 MB | 4 dk 20 sn |
| 7-Zip | ZIP | ~710 MB | 1 dk 45 sn |
| WinRAR | RAR5 | ~660 MB | 2 dk 10 sn |
| PeaZip | 7Z | ~625 MB | 4 dk 30 sn |
Hangisini Seçmelisiniz?
- Ücretsiz, güvenilir, komut satırı kullanacaksanız: 7-Zip
- RAR arşiviyle çok çalışıyorsanız ve lisans almak istiyorsanız: WinRAR
- Maksimum format desteği, modern arayüz, ücretsiz: PeaZip
Sonuç
Kişisel bilgisayarımda 7-Zip kullanıyorum — ücretsiz, hafif ve sıkıştırma performansı iyi. Birisine arşiv göndermem gerektiğinde ZIP formatını tercih ediyorum ki karşı tarafın da 7-Zip kurmasına gerek kalmadı. WinRAR’ı yıllarca lisanssız kullandım ama artık 7-Zip’e geçtim ve hiç fark etmedi. PeaZip ise format desteği açısından en iyisi — egzotik bir format açmanız gerektiğinde işinize yarar.
